Eskrim Nedir?

Eskrim, önceden saptanmis kurallara göre, farkli teknik özelliklere sahip, kesici ve delici olmayan FLÖRE, EPE ve KILIÇ olarak isimlendirilen üç silahla yapilan Olimpik bir mücadele sporudur.Geçmişte yapılan düelloların spor haline dönüşmüş şeklidir.Aslına bakarsanız spor olarak kısıtlamak eskrime haksızlık olur, eskrim bir sanattır, bilimdir, yaşam biçimidir.

Eskrim'in kısaca tarihi:

Kılıç ile yapılan ilk sporlara eski Hintliler parma , Yunanlılar perme derlerdi. Eskrim sözcüğü kuzey germen dilindeki skermen ya da scheirmen'den gelir.Başka bir germen kavimi olan iskandinavyalılar sözcüğe skerme derler. Sözcük latin kökenli dillere de escremie biçiminde girmiş , terim Türkler tarafındanda kılıç sporları anlamında kullanılmıştır.

            İtalyanlar'ın meçinden (epe) vazgeçilerek daha hafif ve kısa , içi çiçek biçiminde bir düğmeyle örtülü bir kılıç kullanılmaya başlandı.Bu yeni kılıca çiçek(fleur) sözcüğünden türetilen flöre adı Besnard tarafından verildi.Taraflar korumasız olduğundan hamleler son derece dikkatli yapılıyordu. Maske koruma yeleği ve eldiven XVIII. yy'ın sonlarında ortaya çıktı.Bu dönemin bir başka önemide La Boessiere , La Faugere , Gomard büyük ustalar tarafından karşılaşma kurallarının yeniden belirlenmesi oldu. Bazı süvari birliklerinde kullanılan kılıçta önemli bir gelişme görülmezken , epe düello silahı olarak geçerliliğini korudu.

 Eskrim günümüzde bütün dünyada yapılan bir spor durumuna gelmekle birlikte bu dalda Avrupalıların üstünlükleri sürmekte genelde epede İtalyanlar flörede Fransızlar kılıçta ise Macarlar başarı sağlamaktadırlar. 1913'te kurulan 100'e yakın ülkenin üye olduğu Ulaslararası eskrim federasyonu çeşitli yaş sınıflarında dünya şampiyonlukları düzenlemektedir.

 Türkiye'de Eskrimin Gelişimi:

            Türkiye'de eskrim ilk olarak 1890'da görüldüysede bu spor dalındaki ilk ciddi çalışmaları Mualim Hüsnü Bey gerçekleştirdi(1901).Mualim Hüsnü Bey'in ilk öğrencileri Fuat(Bakan) , Refik ve Ömer Lütfi beyler oldular.Bu yıllarda ayrıca İstanbul Tepebaşı'ndaki Union française salonu'nda Fransız büyükelçiliği çalışanlarına eskrim dersleri veriliyordu.          

            Mualim Hüsnü Bey'in yetiştirdiği üç genç , ilk karşılaşmalarını Yıldız Sarayı'nda İtalyan eskrimcilerle yaptılar (1903) ve ilk başarılarını kazandılar.Bu karşılaşmaları Sultan Abdülhamit'de seyretti ve Türk sporcularının başarılarından dolayı bir ferman çıkararak eskrimi bütün askeri okullara ders olarak koydurttu. Ardından , karşılaşmalarda en iyi başarıyı elde eden Fuat(Balkan) Bey'i Edirne Harbiye mektebi'ne eskrim öğretmeni olarak atadı(1906).İlk kulüp çalışmaları yine Fuat Bey tarafından Beşiktaş Kulübü'nde gerçekleştirildi(1911). Daha sonra bu spora Fenerbahçe Kulübü de ilgi gösterdi ve Beyaz Rus albay Grodetski'nin antrenörlüğünde çalışmalara başlandı.Bu kulüpten yetişen ilk eskrimciler Sait ve Fevzi beyler oldular(1921).

            İlk eskrim federasyonu , Türkiye İdman cemiyetleri ittifakı ile birlikte kuruldu ve federasyon başkanlığına Fuat bey getirildi (1923).Çalışmalarını sistemli bir şekilde yürüten federasyon , bir yıl sonra milli takımı kurup 1924 Paris Olimpiyatları'na katıldı.Türk eskrim milli takımı bundan sonra 1928 Amsterdam Olimpiyatları'na da katıldı. Robert Kolej'de öğretmenlik yapan , Çarlık Rusyası'nın eski ünlü eskrimcisi Nadolsky İvanoviç Çarikov milli takım antrenörlüğüne getirildi. Uluslar arası ilk önemli başarı 1931 Atina Balkan Oyunları'nda Enver Balkan'ın şampiyonluğuyla elde edildi. Bu tarihten sonra eskrim sporu bir duraklama dönemine girdi. 1936 Berlin olimpiyatları ise Türk sporu ve eskrimi adına ayrı bir önem taşıdı.Berlin'de eskrimde Suat Fetgeri ve Halet Çambel hanımlar olimpiyatlara katılan ilk Türk Bayan sporcular oldular.

            1940'tan sonra Halkevleri'de eskrim sporuna katkıda bulunmak amacıyla faaliyete geçti. Bu faaliyetlerin yanı sıra , aynı dönemde İstanbul'da Tenis Eskrim Dağcılık (TED) kulübü'nün kurulmasıyla Türk eskrimi Merih Sezen , Nihat Balkan gibi yeni adlar kazandı. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Türk eskrimcileri Londra Olimpiyatları'na katıldılar(1948) fakat başarılı olamadılar.Ancak bu olimpiyatlardan sonra yoğunlaşan uluslararası karşılaşmalar Türk eskrimcilerinin dünya eskrim sporunu daha yakından tanımalarını sağladı. Bu yıllarda TED kulübü'nün düzenlediği uluslararası karşılaşmalar Seyit Mısırlı , Nefi Güven gibi yeni adlar ortayaçıkardı. Özellikle kılıç dalında 15 yıl milli takımın değişmez eskrimcisi Seyit Mısırlı oldu. Mısırlı yaptığı 90 milli karşılaşmanın 52 sini kazanarak önemli bir başarı sağladı.Nefi Güven ise flöre dalında başarı göstererek 1955 Akdeniz Oyunları'nda dünya şampiyonu Fransız Mouyal'i yenme başarısını elde etti.

            Türk eskrimcileri en önemli başarılarını Balkan Oyunları'nda sağladılar.I.Balkan eskrim Şampiyonası'nda 1 gümüş 1 bronz II. Balkan eskrim Şampiyonası'nda 2 bronz ve 1971 İzmir Akdeniz Oyunları'nda 1 gümüş kazanılması Türk eskrimi adına başarı oldu.Bundan sonrada Balkan Şampiyonalarında bir çok başarı kazanıldı.

            Eskrim Federasyonu'nda uluslar arası , milli , bölge ve aday olmak üzere 375 hakem , 307 antrönör çalışmaktadır. Lisanslı sporcular 1874  kişidir. Eskrim Federasyonuna bağlı olarak 42 kulüp faliyet göstermektedir.

 Eskrim Bir Sporcuya Neler Kazandırır?

             Eskrim, satranç gibi, birkaç hamle sonra ne yapilmasi gerektirdigini düsündürdügü gibi, bunun çok kisa sürede olmasi gerektiginden zamaninda karar verme, dikkat, sürat, dayanma gücü gibi kisisel refleks ve yeteneklerin gelismesine yararli bir spordur. 

            Eskrim fizik ve ussal öncelikleri en iyi sekilde ve en genis ölçüde gelistirilmesi yönünden herkese saglik verecek bir spor olarak kabul edilmistir.Eskrim , yapilmasindaki genis teknigi ,inceligi ve adelelerin yerine göre düzenini saglamasi bakimindan bir sanat olarak anilmaktadir.

Her hamle hareketinde oldukça agir olan vücudu üstün süratle , çeviklik ve kolaylikla ileri götürmek geri getirmek için çok büyük adele çalismasini gerektirmektedir.Bu çalisma sayesinde solunum hareketinin gelismesi ve kan dolasiminin artmasi , buna bagli olarak vücut isisinin yükselmesi alinan gidalarin kolayca yakimi ve kana geçirilmesi saglanmaktadir.Bunlardan baska besi yakimi üzerinde büyük etkisi oldugu gibi ter ve idrar salgisi yönünden bu sporun önemi büyüktür.Ayrica sinir sistemi üzerinde düzenlemeyi saglar , özellikle görme ve elle dokunma hislerini gelistirir. 

            Eskrim vücudun degisik yerlerine en genis ölçüde uzanma ve gerilme imkanini vermekte adelenin en kisa anda harekete geçmesini , gerektiginde de tekrarlamasini saglamakta , oldugundan en süratli spor olarak kabul edilmistir.Ayrica eskrim süratle hareket halinde iken karar verme , hareket ve yön degistirme imkanini vermekte oldugundan refleksi en genis ölçüde gelistirmektedir. 

Eskrim, Üç Silahla (branş) yapilan bir spordur: 

FLÖRE 

            Flöre'nin agirligi en çok 500 gramdir. Silahin toplam uzunlugu ise en fazla 110 cm.'dir. Namlusu çelikten olup, bir tarafinda elektrik devresinin tamamlanmasini ve bu süretle tus yapilmasini saglayan yayli haraketli bir dürtüs ucu, diger tarafinda ise tas ve kabza vardir. Tuslar yalniz dürtüs süretiyle yapilabilir. Geçerli tus alanini ayirt edebilmek için, Eskrim elbisesinin üzerine, dis yüzeyi iletken olam metalik bir yelek giyilir. Dürtüsün tus olabilimesi için 500 gramlik bir basinç gerekmektedir.Atak üstünlüğü kuralı vardır.

(flöre ve geçerli alanı)

 EPE 

            Epenin agirligi en çok 770 gramdir. Silahin toplam uzunlugu ise en fazla 110 cm.'dir.Tuslar yalniz dürtüs suretiyle yapilabilir. Hedef bütün vücut oldugundan ayrica metalik yelek giyilmez. Dürtüsün tus olabilmesi için 750 gramlik bir basinç gerekmektedir.

(epe ve geçerli alanı)

KILIÇ

            Kiliç agirligi 500 gramdir. Toplam uzunlugu en çok 105 cm'dir. Namlusu çeliktendir. Flöre ve Epe'de oldugu gibi namlunun ucunda haraketli bir bölüm yoktur. Tuslar, hedefe vurus ve dürtüs seklinde yapilir.  Geçerli tus alanini ayirt edebilimek için eskrim elbisesi üzerine, dis yüzeyi iletken olan metalik bir yelek giyilir.Geçerli vücut alanı belden yukarısı, kafa ve kollar dahildir.Atak üstünlüğü kuralı flörede de olduğu gibi kılıç branşında da vardır.

(kılıç ve geçerli alanı)

 MÜSABAKA ŞEKLI

            Maçlar, iki eskrimci arasinda, çarpışma alani 14mt. x 2 mt. olan bir pist üzerinde yapilir. Pistin ortasindan saga ve sola dogru 2'ser metre mesafede baslama çizgisi bulunur. Müsabıklar çarpışmaya başlamadan önce, başlama çizgisinde durup önce selamlaşırlar, sonra da "en Garde" (çarpışmaya başlama) pozisyonuna geçerler ve hakemin "başlayın" komutu ile çarpışmaya başlarlar. Her üç branşda da çarpışma sonucunda meydana gelen tuşlari gösteren elektronik bir cihaz mevcuttur. Hakem bu cihazin yardımıyla  atak, savunma gibi hareketleri dikkate alarak tusu kimin yaptığını belirler. Tuş göstergesi olarak da isimlendirilen bu cihaz üzerinde beyaz, kırmızı ve yeşil olmak üzere 3 degişik renkte lamba bulunur. Kırmızı ve yeşil renkli lambalar geçerli tuşlari, beyaz lamba ise geçersiz tuşlari göstermektedir.

            Karsilasmada tek söz sahibi hakemdir. Karsilasmayi baslatir , durdurur , hareketlerin kurallara uygun olup olmadiğına karar verir.Turnuvalarda ilk önce 5 sayılık grup maçlari yapılır.Daha sonra 15 sayılık eleme maçlarına geçilir.Kuralların çignenmesi durumunda çesitli cezalar verilir:ilk çiğnemede uyarı tekrarı durumunda rakip lehine puan yazilması , vuruşun geçersiz sayilmasi gibi.Daha ağır olarak   karsilasmaya son verme ve ihraç cezalarıda verilebilir.

            Eskrimde hangi silah söz konusu olursa olsun , iyi bir oyuncu için en önemli ve güç nokta , oyun sirasinda gerçek niyetini gizlemek ve aynı zamanda rakibinin niyetini sezerek ona göre bir oyun stili ortaya koymaktir.Teknik hazirlikları ve fiziksel güçleri denk de olsa , eskrimciler o günkü formlarina , doğru tahminde bulunma yeteneklerine ve taktiklerini uygulama biçimlerine göre birbirlerinden ayrılırlar.

 Aparey (elektriklli sinyalizasyon aleti) çalışma sistemi:

            Elektrikli sinyal düzeni tuşun gerçekten yapilip yapilmadigini gösteren bir düzendir.Şu parçalardan oluşur:Silahin ucundaki yaylı düğme , bu düğme dürtüş anında temasla lambanın yanmasını sağlar , silaha bagli tel , bu tel silahın siperinden geçerek gardın iç kısmına kadar gelir , burada oyuncunun yeleğinin altından geçerek arkasından çıkar ve sarıcı makaraya baglanmis tel ile birlesir( apere: pistin ucuna yerlestirilen sarici makara , asagi yukari 20 metre uzunlukta esnek tel tasiyan bir bobindir; bobin saglam bir yay sayesinde , eskrimcinin hareketine göre teli sarip bosaltarak telin uzalip kisalmasini saglar). Son olarak sarıcı makara bir bağlantı kablosuyla kontrol aletine bağlanır.Üzerinde lambalar bulunan kontrol aleti dürtüs anında elektrik akımının kapanmasıyla yanan lambalarla sayi alan oyuncuyu belirler.

(Aparey)

 Eskrimde Kullanılan Kıyafetler:

1-Ceket (Üst)
2-Pantolon(Alt)
3-Plastron(İç Koruma)
4-Maske
5-Eldiven
6-Bayanlar için koruma

Eskrimden Müsabaka Görüntüleri: 

                                                           (Epe) 

                                                           (Kılıç)

                                                           (Flöre)

Derlemede kullanılan Kaynaklar:

--www.fie.ch

--wikipedia.org

--www.eskrim.metu.edu.tr

--www.cankayaeskrim.com

--Arseven Rıza, Eskrim Tarihi ve Modern Eskrim

Hazırlayan:

Ozan SARI

Çankaya Eskrim SKD - Yönetim Kurulu Başkanı

0 (533) 315 2298